“Thời” của thị trường, “lợi” từ chính sách? 

Ông Nguyễn Trọng Hiệp, Giám đốc Marketing – Công ty TNHH HiPT-Mobile dẫn số liệu của hãng nghiên cứu thị trường GFK năm 2010 cho thấy: ở phân khúc điện thoại di động tầm thấp (dưới 2 triệu đồng), Nokia đang dẫn đầu thị phần tại Việt Nam với 53%, đứng thứ 2 với khoảng cách khá xa là nhãn hiệu điện thoại Samsung với 17% còn thứ 3 là Q-mobile với 13%. Tuy nhiên, có những thời điểm Q-mobile đã vượt lên vị trí thứ 2.

Theo nhận định của các chuyên gia, năm 2011, thị trường điện thoại di động sẽ tăng trưởng trên 15%, trong đó, điện thoại di động giá rẻ vẫn chiếm ưu thế. Điều đó có nghĩa là “cầu” đã có hay nói cách khác có thị trường là một cơ hội cho điện thoại “Made in Việt Nam” phát triển.  

Bên cạnh đó, nhà nước cũng đã có chủ trương phát triển các thiết bị đầu cuối mang thương hiệu Việt trong đó có điện thoại di động. 

Tại buổi họp triển khai nhiệm vụ công tác công nghệ thông tin (CNTT) năm 2011 cuối tháng 12 vừa qua, Thứ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Minh Hồng đã giao cho các đơn vị của Bộ nghiên cứu mô hình và phương thức để phát triển sản phẩm mang thương hiệu Việt. 

Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân cũng đã nhắc nhở các Bộ ngành tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp khâu nghiên cứu và phát triển (R&D) để Việt Nam có sản phẩm mạnh về CNTT, trong đó có việc hỗ trợ đưa sản phẩm của Việt Nam ra thị trường thế giới. 

Vấn đề đặt ra là các doanh nghiệp “cung” như thế nào để khai thác được thị trường này và không để “miếng bánh” này rơi vào tay doanh nghiệp “đất khách”. 

Viettel đã công bố kế hoạch sản xuất điện thoại di động giá rẻ từ năm 2010 để chuẩn bị cho sự ra mắt vào năm 2011. Theo dự kiến, trung tuần tháng 1/2011, Tập đoàn công nghệ CMC cũng  ra mắt điện thoại di động mang thương hiệu Việt.

Ông Hà Thế Minh, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghệ CMC cho rằng: “Chúng ta cần đầu tư nghiên cứu cho sản phẩm do Việt Nam sản xuất”. Còn ông Hoàng Anh Xuân, Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel thì kiến nghị: “Bộ TT-TT cần có chương trình hỗ trợ sản xuất các thiết bị trong lĩnh vực CNTT –Viễn thông để chúng ta tạo nên sản phẩm khác biệt. Từ đó, cắt giảm được hàng tỉ USD do phải nhập ngoại các sản phẩm này”. 

Thiếu điện thoại giá rẻ để kích cầu 3G 
Có ý kiến cho rằng năm 2011 là “năm của điện thoại thông minh” và để thị trường 3G bùng nổ cần có các thiết bị đầu cuối thông minh giá rẻ. Theo số liệu chưa đầy đủ, số lượng điện thoại thông minh được bán ra tại Việt Nam năm 2010 chiếm khoảng 13-15% thị phần, nhưng doanh thu đem lại lên tới 30% trong khi đó phân khúc điện thoại giá rẻ dù chiếm ưu thế, nhưng doanh thu chưa tương xứng.  

Một số hãng sản xuất cũng đã công bố sẽ tung ra các mẫu điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android có giá khoảng 70USD – 120USD trong năm 2011.  

Điện thoại di động thương hiệu Việt hiện nay như Q-Mobile, F-Mobile, Hi-Mobile (vừa ra mắt thị trường) chủ yếu hỗ trợ 2 sim 2 sóng, giá bán dưới 2 triệu đồng đang được người có thu nhập thấp đón nhận.  

Tuy nhiên, một số ý kiến “khắt khe” cho rằng tỷ lệ nội địa hoá của Việt Nam trong các nhãn điện thoại Việt này còn thấp, thậm chí là “Trung Quốc hoá” các mẫu hiện có nên chưa có điện thoại thương hiệu Việt thực sự. Bản thân doanh nghiệp cũng từ chối công bố con số tỷ lệ này. Khoan bàn đến vấn đề nội địa hoá của sản phẩm này trong bài viết mà chỉ nhìn nhận từ sự “nở rộ” các nhãn điện thoại Việt như một cơ hội cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Thực tế cho thấy các doanh nghiệp Việt vẫn chưa mặn mà với dòng điện thoại thông minh giá rẻ. 

Về tâm lý tiêu dùng, khi mua điện thoại thông minh giá cao người Việt thường tìm đến sản phẩm của các hãng có uy tín lâu năm như Nokia, Black Berry, HTC, Apple… hơn là các thương hiệu Việt “mới nổi”. Và những cái “bóng” này cũng là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp Việt khi cung cấp sản phẩm cao cấp. 

Tuy nhiên, nếu các doanh nghiệp CNTT của Việt Nam chỉ tập trung và các sản phẩm giá rẻ, tính năng đơn giản mà không sớm “mạnh dạn” đặt chân vào thị trường này thì sẽ rất lâu sau mới chiếm lĩnh được thị phần này.  

Ngoài ra, để thị trường 3G bùng nổ, phải có các thiết bị đầu cuối  thông minh giá rẻ. Nếu các doanh nghiệp Việt cung cấp điện thoại giá rẻ sẽ vừa tạo cơ hội cho người tiêu dùng vừa là cơ hội cho chính các doanh nghiệp. Bởi với 3G, doanh thu từ dịch vụ dữ liệu sẽ tăng mà chính bản thân các doanh nghiệp đang cung cấp điện thoại này cũng tham vọng xây dựng kho nội dung số để làm giá trị gia tăng cho chính thương hiệu điện thoại của mình. 

Nhật Minh